Berichten

Er is iets bijzonders als het gaat over doelen, taken en wensen. Ik ben nog niemand tegengekomen die me vertelde dat hij of zij niets wilde. Iedereen wil iets bereiken, iets afmaken, etc. Je wil beter worden, je wil je sociale contacten beter onderhouden, je wil dat ene project nog afronden, je zou eigenlijk ooit wel willen verhuizen, je wil nog een keer op vakantie, je wil van je pijn af… We willen van alles en eigenlijk, kwam ik achter, willen we altijd meer dan we (aan)kunnen. De takenlijst is altijd voller dan de dag lang is, we willen van een chronische ziekte af die niet voor niets chronisch heet, we willen al onze sociale contacten goed onderhouden maar zijn vaak te druk en doen het nooit zo goed als we eigenlijk zouden willen, etc.

Waarom zou dat eigenlijk zo zijn?

Zelfs nu ik zelf veel minder kan, ik mijn takenlijsten en doelen echt heb verminderd en ik op een dag veel minder plan dan ik ooit deed toen ik nog gezond was, wil ik nog meer dan ik eigenlijk aankan met de hoeveelheid energie die ik heb. Hoe bizar! Wat is dat toch dat we veel meer plannen dan we aankunnen? Terwijl we best weten dat de dag niet lang genoeg is of onze energie niet voldoende gaat zijn. Toch vinden we het moeilijk om taken te schrappen van ons lijstje. Eigenlijk moet het gewoon allemaal vandaag gebeuren. Misschien als ik iets harder doorwerk, iets kortere rustmomenten neem, iets efficiënter werk, dat ik het dan wel voor elkaar krijg?

Tja, als ik nu ga ‘verzinnen’ waarom ik altijd meer wil doen dan ik kan op een dag dan kan mijn brein echt wel met iets interessants komen. Misschien ben ik bang dat ik toch meer zou kunnen doen en dan te snel klaar ben en ‘niets te doen’ heb en daarom doe ik (onbewust) voor de zekerheid maar wat extra op de lijst. Liever iets niet af hebben aan het eind van de dag dan te weinig gedaan hebben? Het klinkt voor mij persoonlijk als een aannemelijke reden. Ik ben graag productief en van betekenis en ik vind het lastig om aan het eind van de dag te constateren dat ik weinig of ‘niets’ gepresteerd heb. Prestatie is op zich wel belangrijk voor mij. Dus wellicht is het inderdaad zo dat ik liever aan het eind van de dag zie dat ik heel hard gewerkt heb, maar niet alles af heb gekregen dan dat ik zie dat ik heb zitten lanterfanten die dag. Maar of dit echt de reden is? Eigenlijk heeft het niet zo’n zin om redenen te verzinnen voor patronen, gedachten en handelingen.

Ons brein als geweldig verhalen verteller

Ons brein is er namelijk heel goed in om iets te ‘verzinnen’. Of het nu waar is of niet! Ons brein weet heel goed dat wij het fijn vinden als iets een reden heeft. Ons brein is ook een meester in het opvullen van gaten. Al onze herinneringen zijn maar door ons brein gecreëerde gedachten en herinneringen en hoeven de waarheid totaal niet te benaderen! Veel onderzoeken wijzen dit ook uit. Daarom zijn getuigenverklaringen ook niet altijd 100% betrouwbaar! Het is dus helemaal niet zo zinvol om te bedenken waar iets vandaan komt en hoe iets ontstaat.

Dit is precies de reden dat het niet zo heel erg zinvol is om keer op keer naar je verleden te kijken en te onderzoeken waar je huidige gedrag toch vandaan komt. Want wat jij je herinnert van wat je hebt meegemaakt is een door jouw brein gecreëerde herinnering en hoeft niet 100% betrouwbaar te zijn! Daarmee wil ik absoluut niet zeggen dat het niet goed is om naar je verleden te kijken! Doe dat zeker een keer! Want de manier hoe jouw brein jouw herinneringen heeft opgeslagen, of het nu waar is of niet, bepaalt inderdaad wel een deel van hoe jij nu reageert in het leven en welke patronen jij jezelf hebt aangeleerd. Maar het heeft geen enkele zin om dat te blijven doen en er vervolgens op te leunen. Je kunt ook niemand iets verwijten, want jouw herinnering zou wel eens niet helemaal kunnen kloppen. Jouw brein maakt van jouw ouders misschien afwezige mensen, maar dat is jouw perceptie en de werkelijkheid kan anders zijn geweest. Het is goed om te onderkennen en erkennen dat jij het dus zo ervaren hebt en je gedrag daar op bent gaan aanpassen, maar of het echt de volledige waarheid is dat weet je niet.



Graven in je verleden…

Ik ben er ontzettend voorstander van om één keer met een therapeut/ coach goed naar je verleden te kijken. Het van begin tot eind te bespreken en te bekijken. Zien hoe jij dingen ervaren hebt en welk gedrag daaruit voort gekomen is. Zien in welk systeem je bent opgegroeid en welke patronen dat met zich mee brengt. Niet omdat het DE waarheid is, maar omdat het allemaal JOUW waarheid is. En ik ben er voorstander van om, nadat je aandacht hebt gegeven aan je geschiedenis, daar een streep onder te zetten. Dit is jouw geschiedenis, dit heeft jou gevormd tot wie je nu bent, punt. En vanaf nu kun jij in vrijheid eigen keuzes maken. Misschien vind je sommige patronen fijn en helpend, die houd je en daar kies je bewust en in vrijheid voor. Andere patronen kies je in vrijheid om afscheid van te nemen omdat ze nu niet meer nodig zijn. Maar jij bent nu, in het heden, verantwoordelijk voor je eigen leven en voor hoe jij reageert op het leven. Niet je ouders, je broers/ zussen, je familie, je vrienden, je klasgenoten… Zij hebben jou gevormd en je hebt door de ervaringen met hen patronen ontwikkelt, maar jij bent nu vrij om die in stand te houden of niet. Los van je verleden!

Kortom, ja, het kan verhelderend zijn om te weten waar je patronen en reacties vandaan komen (uit je verleden). Maar nodig is het niet. Als jij een patroon bij jezelf ontdekt kun je gaan onderzoeken waar het vandaan komt, maar uiteindelijk wil je in het hier-en-nu je eigen keuzes gaan maken, los van hoe jij gevormd bent. Dus of je nu weet waar het vandaan komt of niet… Kies gewoon wat jij graag wil, wat bij jou past en waar jij je prettig bij voelt.

Kiezen in het hier-en-nu

Ja, ik wil steeds meer dan ik kan… Waar dat vandaan komt? Het kan van alles zijn.
Als ik in vrijheid en vol aandacht voor het hier-en-nu wil kiezen wat ik daarmee wil dan kan ik mezelf vragen: Vind ik het erg? Wordt ik er slechter van dat ik steeds meer wil dan ik aankan? Wanneer is het prettig? Wanneer is het stressvol? Welke keuzes wil ik in die beide situaties nemen? Wanneer plan ik iets meer dan ik aankan, omdat ik het prettig vind? En wat kan ik doen bij die momenten dat teveel plannen juist stressvol is?
Ongeacht ‘het waarom’ van het feit dat ik meer wil dan ik aankan, wat wil ik, in het hier-en-nu, zelf? Wat is voor mij helpend en op welke manier zorg ik daarin goed voor mezelf?

3 weken lang elke werkdag aan de slag met wat voor jou belangrijk is?
Doe het minitraject!! Het heet ‘Rust in je leven’ en het helpt je om Aandacht te besteden aan de juiste zaken (in het hier-en-nu), regie te nemen daarover en je eigen keuzes te maken en toegewijd aan de slag te gaan met jouw keuzes!

 

Weet jij soms ook niet goed wat je moet kiezen? Ander werk zoeken of blijven waar je bent? Wel naar het feestje gaan, ondanks je vermoeidheid, of vroeg naar bed gaan en je familie teleurstellen? Extra overwerken en daardoor geen tijd hebben voor je gezin of op tijd naar huis gaan met het risico je baas ernstig teleur te stellen met alle gevolgen van dien? Je weet eigenlijk helemaal niet zeker of je wel blij bent met wat je op dit moment doet. Je hebt een ‘vaag naar gevoel’, maar weet eigenlijk niet wat er precies knaagt. Wat je ‘eigenlijk’ zou willen doen en wat je werkelijk doet komt niet met elkaar overeen. Je zit niet op je plek, maar wat met je dan doen? Je hebt gewoon geen idee welk werk je dan zou moeten ‘kiezen’.

Kiezen kan soms heel moeilijk zijn. Je wilt voor jezelf zorgen, maar anderen niet teleurstellen. Soms heb je zelfs het gevoel dat je niets te kiezen hebt. Mensen hebben jou nodig en leunen op jou. Als jij er niet bent is er niemand voor hen. En het daarnaast toch logisch dat je gezin, je kinderen, voorgaan op jou! Natuurlijk stel je de ander op de eerste plek, we leven immers niet voor onszelf.

Het gevolg echter van niet kiezen is dat je over je grenzen gaat. Op een gegeven moment weet je niet eens meer wat je grenzen zijn. Je gaat eigenlijk gewoon maar door. Je voelt je opgejaagd of uitgeblust, maar het gevolg van niet kiezen is zeker dat het op een gegeven moment niet meer goed met je gaat. Eerst merk je dat nog niet, tenminste, je hebt vaak wel een vaag weten dat je teveel hooi op je vork hebt genomen, maar je negeert dat. Anderen om je heen redden het immers ook.

Uiteindelijk raak je de controle kwijt als je niet kiest. Anderen hebben controle over jou. Ze beheersen je agenda en je takenlijst. Zij bepalen dat je naar de supermarkt rent, extra maaltijden kookt, brood smeert, even bij de buurvrouw helpt en ondertussen een telefoontje pleegt. Anderen hebben de regie gekregen over jouw tijd. Even mailtjes beantwoorden, berichtjes op social media lezen en beantwoorden, het nieuws lezen en ondertussen ook nog even de was opvouwen, eten koken voor je eigen gezin en het speelgoed aan de kant leggen.

Als je dit maar lang genoeg vol houdt word je overspannen of raak je zelfs burn-out. En als je pech hebt en je ziek wordt kan die ziekte ook nog chronisch zijn/ worden. Dan is er geen keuze meer te maken!

Hoe kun jij toch de regie houden als er van alles op je pas komt? Ook dingen waar je gewoon niet omheen kunt. Want die zijn er nu eenmaal! Er zijn gebeurtenissen en omstandigheden waar je gewoon niets in te kiezen hebt. Zo zit het leven ook gewoon in elkaar. We hebben niet alles 100% in de hand. Hoe graag we dat ook zouden willen.

Zelf heb ik mijn keuzemomenten ook aan me voorbij laten gaan. Ondertussen ben ik chronisch ziek en heb ik vaak geen keuze meer. Hoe heb ik toch grip op mijn leven weten te krijgen? En hoe kan het dat ik toch het gevoel heb dat ik keuze vrijheid heb?

Heel simpel gezegd en kort door de bocht, ik heb 95% van mijn keuzemogelijkheden eruit gedaan. Hoe ik dat gedaan heb?

Als eerste door mijzelf, mijn ware zelf, te ontdekken. Ik heb gevonden waarvoor ik op deze wereld ben gezet en waarvoor ik gemaakt ben. Allereerst was dat een moeilijke ontdekkingstocht en het antwoord leek in eerste instantie ook niet echt helpend. Want hoe kan ik, zo ziek als ik ben, andere mensen helpen om te groeien en zich op persoonlijk vlak te ontwikkelen? Daar mijn weg in vinden was de grootste uitdaging die ik in mijn leven gehad heb. Maar met hulp van vele anderen, coaches, boeken en trainingen ben ik daar wel achter gekomen. En dat … dat gun ik jou ook! Het liefst VOOR je overspannen raakt! Maar als je al overspannen bent of ziek bent, dan hoop ik dat jij ook jouw keuzemogelijkheden en jouw vrijheid gaat ontdekken!

Hoe ontdek je jouw keuzevrijheid?

  • Ontdek wie jij bent, wat jouw identiteit is

Kun jij de volgende zin met een zinnetje van 5 woorden afmaken?

Ik ben …. en ik ben ……..
Ik ben …Elzemarij… en ik ben …een betrokken en scherpe coach…

  • Ontdek jouw passie en talenten

Waar wordt jij warm van vanbinnen?
Waar ben je ontzettend goed in?
Waarvoor kom jij elke ochtend je bed uit?

  • Ga vervolgens aandacht aan jezelf besteden, zodat er energie en/ of liefde blijft/ groeit voor anderen

Waar krijg jij energie van?
Hoe kun jij goed voor jezelf zorgen?

  • Schenk aandacht aan de 5 belangrijke gebieden in je leven (geloven/ spiritualiteit, groeien, genieten, gezond leven en liefhebben).

Hoe kun jij vorm geven aan je geloof/ spiritualiteit?
Waar wil jij nog in groeien?
Waar geniet jij van?
Hoe kun jij gezonder gaan leven?
Hoe kun jij jouw liefde met anderen delen?

Het mooie is dat een coachee van mij op een gegeven moment eerlijk en oprecht het gevoel had geen keuze te hebben. Haar oude zieke en dementerende moeder had haar immers nodig! Er waren geen andere kinderen die konden helpen en alle andere familie van haar moeder was al overleden. De zorg was drukbezet en vooral onderbezet en liep de benen onder hun lijf vandaan en als zij er niet was zou haar moeder verwaarloosd en eenzaam zitten wegkwijnen. En toch vond zij, binnen deze taak waar ze geen keuze in had, keuzemogelijkheden. Zo ging ze een half uurtje bij haar moeder zitten om vervolgens haar wekelijkse wandeling in het bos naast het verzorgingshuis te wandelen om daarna nog een half uurtje bij haar moeder te zitten. Soms nam ze haar moeder mee voor een wandeling en wandelden ze samen. Ze vond haar eigen keuzemogelijkheden om rust te bouwen in haar bezoeken door regelmatig afstand te nemen (een dementerende moeder kan heel veeleisend zijn en veel energie kosten door de constante herhalingen) en door er voor te kiezen de momenten leuk te maken. De start was te accepteren dat het ‘is zoals het is’ en er vervolgens haar eigen keuzes binnen te maken. Niet meer afgaan op wat de zorg fijn vond, maar afgaan op wat voor haarzelf en haar moeder fijn is.

Waar heb jij ‘keuzestress’ over? Over welk onderwerp weet jij niet wat je moet kiezen? Of waar heb je het gevoel dat je helemaal geen keuze hebt? Schrijf het gerust in een reactie hieronder. Ik reageer altijd!

Versnel jouw proces en ga aan de slag met het vinden van jouw talenten en mogelijkheden, keuzemogelijkheden en patronen tijdens de Kracht & Balans 2-daagse! Vraag gerust informatie aan!

 

 

 

We zijn ontzettend druk en onze agenda’s barsten van de afspraken. Onze takenlijsten stromen over en op het moment dat we een taak kunnen afvinken zijn er al weer 5 bijgekomen. We rennen van hot naar her en bewegen maar mee met de waan van de dag. We beseffen vaak wel dat we gewoon teveel doen en dat we ergens mee zouden moeten stoppen, maar waarmee dan? Alles namelijk belangrijk en onder andere dingen kom je gewoon niet uit omdat het belangrijk is voor anderen. 

Regelmatig vragen mensen mij in een coachgesprek hoe ze kunnen leren om ‘nee’ te zeggen. Ze vinden het ontzettend moeilijk om, in de eerste plaats, te kiezen wat voor hen het meest belangrijk is. Eigenlijk vinden ze teveel van wat ze doen leuk om te doen en ze willen er eigenlijk geen afscheid van nemen. Anderzijds hebben ze ook taken en afspraken waarbij ze het gevoel hebben dat ze er niet van af kunnen omdat het belangrijk is voor anderen en deze personen op hen rekenen. Hun oude, zieke moeder heeft toch eten nodig en het is ook fijn als ze niet vereenzaamt. Dus gaan ze elke dag langs om het eten klaar te maken en even een kopje koffie te drinken. De meeste mensen die bij mij komen voor coaching hebben eerlijk en oprecht het gevoel dat ze niet kunnen schrappen in hun agenda en takenlijst.

De uitputting nabij

De consequentie hiervan is dat ze gestrest zijn, overspannen raken, altijd moe zijn en/ of vaak hoofdpijn hebben. Eén van mijn coachees zei eens: Ik weet van voren niet meer dat ik van achteren leef, zo druk heb ik het. De werkelijke betekenis van dit spreekwoord is dat je ‘dom’ bent. Nou is dat absoluut niet het geval. Meestal gaat het juist om mensen die intelligent en slim genoeg zijn en ook wel weten dat ze teveel hooi op hun vork hebben. Maar deze dame bedoelde natuurlijk vooral dat ze gewoon geen contact meer had met zichzelf en geen idee meer had hoe het met haar ging. Ze ging gewoon maar door, op de automatische piloot, met het afwerken van alle agenda items en taken. Dat kun je een tijdje volhouden, maar op een gegeven moment gaat dit wreken. Je raakt overspannen en als je niet oppast zelfs burn-out.

Zeg, in basis, nooit meer ‘nee’

Ja, dat lees je goed!!

‘Nee’ zeggen is enigszins beperkend en ‘negatief’. Het is alsof je je wapent tegen alle vragen en verwachtingen van mensen. Je bouwt een muur op de grens van je land, zodat niemand meer over jouw grenzen kan gaan. Je bent vooral bezig met wat je ‘niet wil’ en ik vraag me af hoe gelukkig je wordt van bezig zijn met ‘niet’ en ‘nee’.

Persoonlijk vind ik het veel prettiger om bezig te zijn met ‘wat ik wel wil’. Als je bezig bent met wat je wel wil denk je meer vanuit je verlangen en je passie. Je bent bezig met positieve dingen. Je maakt keuzes voor jouw prioriteiten. Het is ook gewoon prettiger om, als jou een gunst gevraagd wordt, te ervaren of je de behoefte voelt om hier ‘ja’ tegen te zeggen (in plaats van het gevoel dat je ‘nee’ moet zeggen).

Vraag jezelf dus liever af: ‘Wil ik hier ‘ja’ tegen zeggen?

Mocht je het antwoord nou niet direct weten dan is een standaard zinnetje wat je zo uit je ‘rugzak kunt trekken’ handig. Een zinnetje als: ‘Ik denk er even over na en kom er zo op terug’.

Een ‘ja’ voor het één impliceert soms een ‘nee’ voor het ander. Als jij ergens geen ‘ja’ tegen wil zeggen dan zul je toch ‘nee’ zeggen. Het probleem is meestal ook niet dat je geen ‘nee’ kunt zeggen. Als ik een coachee vraag tijdens een gesprek om eens hardop ‘nee’ te zeggen, dan lukt het ze altijd! Als je weet dat je ergens geen ‘ja’ tegen wil zeggen dan kun je makkelijker ‘nee’ zeggen. De boodschap is niet meer: ‘nee, dat doe ik niet’, maar: ‘ik zeg tegen … (mijzelf, mijn vrije tijd, mijn hobby, mijn passie, mijn verlangen, etc.) … ‘ja’ en daarom kan ik dit nu niet doen’, of: ‘ik heb erover nagedacht en ik wil hier geen ‘ja’ tegen zeggen.

Het probleem is veel vaker dat we ‘ja’ zeggen en stiekem ‘nee’ bedoelen. Het is dus vooral zaak dat je écht gaat weten waar jij prioriteit aan wil geven. Waarvoor ben jij in de wieg gelegd? Wat is het belangrijkste in je leven? Welke richting wil jij op in je leven?En waar zou jij dan ‘ja’ tegen moeten zeggen?

Moet ik dat echt doen?

Als je denkt: “Ik kan echt GEEN rust nemen, want ik heb het druk en deze taken MOETEN echt gebeuren en IK ben de enige die dat kan en men VERWACHT het echt van MIJ…”

Dan vraag ik jou nu? … ‘Echt?’….

  • Verwachten ze het echt?
  • Verwachten ze het echt van jou?
  • Ben jij echt de enige die het kan?
  • Moet het echt gebeuren?

En als je antwoord op al deze vragen een eerlijk en oprecht ‘ja’ is, dan is mijn vraag aan je:

  • Kun je echt geen rust nemen? Zijn er geen creatieve manieren om wel tot rust te komen?

Er zijn zoveel verschillende manieren om toch wat rust te vinden!

  • langer op de wc zitten om even uit de drukte te zijn,
  • even een paar seconden naar buiten lopen om frisse lucht in te ademen,
  • een paar keer even een paar seconden rekken en strekken,
  • af en toe even je ogen sluiten,
  • tussendoor even een minuutje gaan zitten,
  • af en toe tot 10 tellen,
  • Een rondje om het huis rennen 😉
  • etc., etc.)

Dus… Waar ga jij ‘ja’ tegen zeggen? Wat past bij jou en welke prioriteiten ga jij aanbrengen in jouw leven, agenda en takenlijst? Wat kun je delegeren, uitbesteden en aan anderen overlaten? Wat kun je gewoon in de prullenbak gooien en is eigenlijk überhaupt niet belangrijk?

En kun jij voldoende rust inbouwen tussendoor en tijdens de activiteiten waar jij ‘ja’ tegen hebt gezegd?

Laat in de reacties hieronder eens weten welke creatieve ideeën jij hebt -en gebruikt- om je rust en ontspanning te pakken! Ik ben ontzettend nieuwsgierig naar jouw ideeën daarover. Wie weet zit er een goede bij die ik ook nog kan gebruiken om even rust in mijn hoofd te creëren.

De ene dag heb je alles in de hand, de andere dag lijkt het leven je te ontglippen en ben je de controle kwijt over de situatie. Je agenda stroomt over, verwachtingen en taken liggen op je te wachten en iedereen heeft iets van je nodig. Iedereen verliest wel eens de grip en de controle over een situatie in zijn of haar leven. En dat terwijl we allemaal op zoek zijn naar die balans in ons leven.

Het is zo frustrerend als je de controle over dingen in je leven verliest. Als je het gevoel hebt dat de dingen uit je handen glippen en je geen grip meer hebt. Voor sommigen gebeurt dit af en toe, maar voor sommigen is het zelfs zo dat ze ondertussen de controle over het hele dagelijkse leven kwijt zijn.

Je wil graag een evenwichtig leven dat in balans is, maar het lijkt je steeds te ontglippen. Steeds komen er dingen op je pad die je weer uit balans brengen. Een telefoontje dat langer duurt dan je wil, een vriendin die even binnen komt vallen voor een kopje thee, de rij bij de supermarkt die veel langer is dan gedacht waardoor je hele planning uitloopt.

Als je de controle over je leven verloren lijkt te hebben, als je de grip verliest dan voelt het een beetje alsof het leven je overkomt. Je loopt constant achter de feiten aan en verliest de grip.

Als je dit af en toe hebt dan is er niet zoveel aan de hand, het maakt het leven wel interessant en avontuurlijk. Maar als dit heel vaak gebeurt of zelfs dagelijks dan wordt het mentaal steeds zwaarder om je weer bij elkaar te rapen en verder te gaan. In het begin lijkt het misschien alsof je dit heel goed aankunt en sta je verbaasd over je flexibiliteit en je talent om in chaos te presteren. Maar hoe langer het duurt hoe lastiger het zal worden. Je wordt mentaal moe en je verliest de mentale energie om de regie weer terug te pakken.

Je kunt zelfs in een depressie en zelfs in een burn-out raken als je steeds maar bezig bent met brandjes blussen in je leven en achter de feiten aanlopen.

Hoe langer dat duurt hoe langer je ook aan je herstel zult moeten werken. Het wordt steeds moeilijker om de grip terug te krijgen en je leven weer in balans te brengen.

4 tactieken

Er zijn 4 tactieken waarmee jij de controle over je leven terug krijgt en ook de controle over je leven kunt vasthouden. Het vraagt wel inspanning en dagelijkse bewustwording, maar uiteindelijk kun je er mentaal energiek bij blijven! Het sleutelwoord is Persoonlijk Leiderschap door Hart, Aandacht, Regie en Toewijding.

  1. Hart – luister naar je Hart
    Wie ben jij diep in je hart, waar verlang jij diep in je hart naar? Wat is je passie? Waarvoor ben jij op deze wereld gezet? Als je dat weet heb je stap 1 op weg naar Persoonlijk Leiderschap gezet.
  2. Aandacht – heb Aandacht voor jezelf
    Aandacht voor wat er in jou leeft en in de mensen in je omgeving. Aandacht voor positieve gebeurtenissen en positieve kenmerken van jezelf. Maar ook aandacht voor moeilijke gebeurtenissen en je schaduwkanten.
  3. Regie – neem de Regie over je leven
    Prioriteiten stellen en keuzes maken. Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven en de regie nemen. Dingen loslaten die niet bij je prioriteiten horen helpt je om je leven in evenwicht te brengen en de grip weer terug te krijgen.
  4. Toewijding – ga met Toewijding je levensweg
    Zorg dat je toegewijd bent aan je zelf en aan jouw passies. Dat de keuzes die je maakt passen bij wie jij bent en waarvoor jij op aarde bent. Doorzetten als het even moeilijk wordt en niet te snel opgeven. Zo kun je veerkracht ontwikkelen.

Door dicht bij jezelf te blijven, aandacht te hebben voor wat er in het nu is, prioriteiten te stellen en keuzes te maken en veerkracht te ontwikkelen kun je de grip op je leven terug krijgen.